مجازات جعل عنوان ماموران نظامی و انتظامی و مقامات دولتی

طبق ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی هرکسی بدون سِمَت رسمی یا اذن از طرف دولت، خود را در مشاغل دولتی اعم از کشوری یا لشگری و انتظامی که از نظر قانون مربوط به او نبوده است، دخالت دهد یا معرفی کند به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال محکوم خواهد شد

 طبق ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی هرکسی بدون سِمَت رسمی یا اذن از طرف دولت، خود را در مشاغل دولتی اعم از کشوری یا لشگری و انتظامی که از نظر قانون مربوط به او نبوده است، دخالت دهد یا معرفی کند به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال محکوم خواهد شد.

جعل عنوان مأموران نظامی و انتظامی و مقامات دولتیبه گزارش خبرنگر گروه حقوقی و قضایی خبرگزاری میزان، یکی از مصادیق شایع جعل عنوان، استفاده از عنوان‌هایی مانند رئیس، فرمانده، سردار، امیر، معاون، مدیرعامل، قاضی، وکیل و عناوینی از این نوع است که افراد با توسل به آنها، سعی در مهم جلوه دادن خود و رسیدن به اهداف مجرمانه دارند.

ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ با جرم دانستن چنین رفتار‌هایی مقرر کرده است: «هرکسی بدون سِمَت رسمی یا اذن از طرف دولت، خود را در مشاغل دولتی اعم از کشوری یا لشگری و انتظامی که از نظر قانون مربوط به او نبوده است، دخالت دهد یا معرفی کند به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال محکوم خواهد شد.»

جعل عنوان با جعل کارت شناسایی یا حکم

البته از آنجایی که افراد برای معرفی خود در این سِمَت‌ها از کارت، احکام یا نامه‌های جعلی استفاده می‌کنند، قانونگذار در ادامه ماده ۵۵۵ این نکته را تصریح کرده است: «چنانچه برای دخالت یا معرفی خود در مشاغل مزبور، سندی جعل کرده باشد مجازات جعل را نیز خواهد داشت.» یعنی با این حساب، فرد هم به مجازات استفاده از عنوان جعلی محکوم می‌شود و هم به مجازات جعل مدارک.

جعل عنوان با پوشیدن البسه نظامی

معرفی خود به عنوان ماموران نظامی و انتظامی و پوشیدن لباس آن‌ها هم یکی از شگرد‌های رایج میان افراد مجرم است که در ماده ۵۵۶ قانون مجازات اسلامی برای آن مجازات تعیین شده و آمده است: «هر کس بدون مجوز و به صورت علنی لباس‌های رسمی مأموران نظامی یا انتظامی ایران یا نشان‌ها، مدال‌ها یا سایر امتیازات دولتی را بدون تغییر یا با تغییر جزئی که موجب اشتباه شود مورد استفاده قرار دهد در صورتی که عمل او به موجب قانون دیگری مستلزم مجازات شَدیدتری نباشد، به حبس از ۳ ماه تا یکسال یا جزایی نقدی از ۱،۵۰۰،۰۰۰ ریال تا ۶،۰۰۰،۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد و در صورتی که از این عمل خود سوء استفاده کرده باشد، به هر دو مجازات محکوم خواهد شد.»

نکته مهم اینکه استفاده از این لباس‌ها و اشیاء در فیلم‌ها، سریال‌ها یا نمایش‌ها، تنها در محدوده اجرای نمایش یا صحنه فیلمبرداری مجاز بوده و خارج از آن نباید استفاده شود.

کلاهبرداری با جعل عنوان

بر اساس قانون تشدید مجازات اسلامی، مرتکب اختلاس، ارتشا و کلاهبرداری، کسانی که از راه حیله و تقلب، مردم را به داشتن اموال و اختیارات واهی فریب دهند یا مردم را به امور غیرواقعی امیدوار کنند و از حوادث و پیش‌آمد‌های غیرواقع بترسانند، به اشد مجازات محکوم می‌شوند.
 
در این گروه کسانی که اسم یا عنوان دیگری را جعل و از آن سوء استفاده کنند و با استفاده از این راه‌ها، وجوه، اموال، اسناد، حواله‌جات، قبوض یا پول مردم را بگیرند، نیز قرار دارند و آنان هم به اشد مجازات محکوم می‌شوند. در ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی این قبیل جرایم جزو تعدد جرم محسوب می‌شوند، مثلاً فردی را در نظر بگیرید که با استفاده از لباس مخصوص یک مأمور، از کسی رشوه گرفته است، همچنین با وعده تسهیل در اعطای وام، از مردم پول دریافت کرده است؛ بر اساس قانون مجازات اسلامی هر سه جرم به طور مجزا برای وی محاسبه می‌شود و ممکن است برای هر کدام به اشد مجازات که همان ۷ سال است محکوم و در مجموع ۲۱ سال از عمرش را در زندان سپری کند.

سوءاستفاده از لباس و موقعیت شغلی توسط نظامیان

قانونگذار در ماده ۱۲۶ قانون مجازات جرایم نیرو‌های مسلح، سوءاستفاده از موقعیت شغلی را برای نیرو‌های مسلح با شرایط مندرج در آن، جرم تلقی کرده و حداکثر تا دو سال حبس برای آن مقرر داشته است، اما جرم بودن عمل را منوط به «استفاده برای مقاصد غیرقانونی کرده است.

منظور از عبارت «برای مقاصد غیرقانونی» در ماده ۱۲۶ قانون مجازات جرایم نیرو‌های مسلح مصوب ۱۳۸۲ آن است که نظامی از لباس نظامی، کارت شناسایی سازمانی، موقعیت نظامی و عنوان حرفه‌ای خود سوءاستفاده کند و اموری که خارج از وظیفه و مأموریت او است، انجام دهد و به طور مثال مأمور انتظامی به لحاظ قرابتی که با شاکی دارد و بدون اینکه مأموریتی به او محول شده باشد به در خانه مشتکی‌عنه مراجعه و وانمود کند که برگ جلب وی را در اختیار دارد و وی را دستگیر و به کلانتری اعزام کند. آنچه طبق این ماده مهم است، سوء استفاده از لباس، موقعیت شغلی و کارت شناسایی سازمانی خود، جهت مقاصد غیرقانونی است؛ اعم از اینکه اقدامات او مطابق قوانین جزایی جرم باشد یا نباشد و مقررات انتهای ماده مرقوم مؤید این امر است.

منبع: سازمان قضایی نیروهای مسلح

منبع : خبرگزاری میزان